- Ինչ է ուսումնասիրում քիմիան,ինչ բնագիտական գիտություններ գիտեք
Քիմիան ուսումնասիրում է նյութերը: Նրանց կառուցվացքը, բաղադրությունը և կիռառումը: Ֆիզիկա, աշխարհագրությունը, աստղագիտոթյուն, կենսաբանություն։
- Մարմին,նյութ,բերել օրինակներ
Բոլոր առարկաները կազմված են նյութերից: Բոլոր առարկաներն ունեն ընդհանուր անվանում՝ ֆիզիկական մարմին: Յուրաքանչուր ֆիզիկական մարմին ունի որոշակի ձև, զանգված ու ծավալ: Ապակուց կարելի է պատրաստել փորձանոթ:
- Պարզ և բարդ նյութեր,բերել օրինակներ
Բարդ են կոչվում այն նյութերը, որոնք կազմված են առնվազն 2 կամ ավել տարրի ատոմներից։ Պարզ են կոչվում այն նյութերը, որոնք կազմված են միատեսակ տարրի ատոմներից։
O
H2O
- Ֆիզիկական,քիմիական երևույթներ,բերել օրինակներ
Ֆիզիկական-երկաթի խարտելը, ապակյա բաժակի կոտրվելը
Քիմիական-լուսկու, այրումը
- Սահմանել մոլեկուլ,ատոմ հասկացողությունները,ատոմի բաղադրությունը
Նյութի փոքր և ոչ տեսանելի մասնիկները կոչվում են ատոմներ:
Տարբեր տեսակի և թվով ատոմները, կապվելով միջատոմային կապերով, կազմում են մոլեկուլ։
Ատոմի բաղադրություն ասելով հասկանում ենք միջուկում գտնվող պրոտոնների և նեյտրոնների թիվը, և միջուկի շուրջը գտնվող էլեկտրոնների թիվը։ Պրոտոն՝ P լիցքը՝ +1 հարաբերական զանգվածը՝ 1, նեյտրոն՝ n լիցքը` 0, հարաբերական զանգվածը՝ 1, էլեկտրոն՝ e, լիցքը՝ -1, հարաբերական զանգվածը՝ 0
- Ինչ ատոմամոլեկուլային տեսության կետեր գիտեք
Նյութերը կազմված են մոլեկուլներից , ատոմներից , իոններից
Եվ ` մոլեկուլները , և ` ատոմները միշտ գտնվում են շարժման մեջ:
Նյութի ագրեգատային վիճակը կախված է մոլեկուլների կամ մասնիկների միջև տարածությունից :
Ֆիզիկական երևույթների ժամանակ և մոլեկուլները , և ատոմները պահպավում են :
Քիմիական երևույփների ժամանակ մոլեկուլները քայքայվում են , ատոմները պահպանվում են :
Պարզ են կոչվում այն նյութերը , որոնք կազմված են մի տեսակի ատոմներից կամ մի տարրի ատոմներից , բարդ են կոչվում այն նյութերը որոնք կազմած են մի քանի ատոմի տեսակներից :
- Հարաբերական ատոմային,մոլեկուլային զանդված
արաբերական մոլեկուլային զանգվածը ցույց է տալիս, թե տվյալ նյութի մոլեկուլի զանգվածը քանի անգամ է մեծ Զանգվածի ատոմային միավորից (ԶԱՄ)։ Այն նշանակում են Mr-ով։ Օրինակ՝ ջրի մոլեկուլի զանգվածը 18 անգամ մեծ է 1 ԶԱՄ-ի։
- Տարրերի առաջին դասակարգումը,ինչպես է ստեղծվել պարբերական համակարգը
Հայտնի է նաև որպես Մենդելեևի պարբերական աղյուսակ, քիմիական տարրերի աղյուսակ, որն 1869 թ. հրապարակվել է Դմիտրի Մենդելեևի կողմից, թեև նախկինում ուրիշ տարբերակներ էլ են եղել։ Մենդելեևը ստեղծել էր աղյուսակը ցուցադրելու համար այն ժամանակ հայտնի քիմիական տարրերի պարբերական հատկությունները։ Նա նաև կանխագուշակել էր որոշ տարրերի հատկությունները որոնք այն ժամանակ դեռ հայտնի չէին։ Նրա հիմնական կանխագուշակումները հետագայում ապացուցվեցին։ Մենդելեևի պարբերական աղյուսակը այդ ժամանակվանից սկսած ընդարձակվել և կատարելագործվել է նոր քիմիական տարրերի բացահայտումների և սինթեզման հետևանքով։ Այն վերջնականապես հիմնավորվել և բերվել է ժամանակակից տեսքի քվանտային մեխանիկայի ստեղծման և զարգացման արդյունքում։
- Պարբերություններ,ինչ է ցույց տալիս պարբերության համարը
Բոլոր տարրերը գրվեցին ըստ հարաբերական ատոմային զանգվածների մեծացումով։ Տարրեը համարակալվեցին՝ այդ համարները կոչվեցին կարգաթվեր։ Նկատեցին, որ ամեն մի ութը տարրից հետո կրկնվում են տարրերի հատկությունները այս երկար շարքը բաժանեցին ավելի կարճ շարքերի, այնպես, որ ալկալիական մետաղները ընկնեն իրար տակ, հալոգիենները իրար տակ, ազնիվ գազերը իրար տակ։ այդ կարճ շարքերը կոչվեցին պարբերություններ, պարբերությունները դրանք տարրեի հորիզոնական շարքեր են, որոնք գրված են, կարգաթվերի մեծացումով, սկսվում են ալկալիական մետաղով և վերջանում ազնիվ գազերով։
- Կարգաթիվ,ինչ է ցույց տալիս տարրի կարգաթիվը
Պռոտոնների և էլեկտրոնների թիվը, և միչուկի լիցքը։ Ատոմային զանգվածը կազմված է պռոտոնների, նյետրոնների և էլեկտրոնների զանգվածների գումարից։ Էլեկտրոնների զանգվածը 2000 անգամ։
- Խմբեր,ենթաղմբեր,ինչ է ցույց տալիս խմբի համարը
Ուղաձիգ շարքերը կոչվում են խմբեր։Խմբերը բաժանվում են գլխավոր և երկրորդական խմբերի։Գլխավոր է կոչվում այն ենթախումբը, որը կազմված է և փոքր և մեծ պարբերություններից։ Երկրորդական
1.Տարրի բնութագրումը` 1) քիմիական տարրի նշանը N
2) կարգաթիվը 7, միջուկի լիցքը +11,
3) հարաբերական ատոմային զանգվածը 14.0067.
4)մեկ ատոմի զանգվածը (գ) 14*1,66*10-27 կգ
5) Դիրքը պարբերական համակարգում`1: Խումբը 5, ենթախումբը գլխավոր
6) Ատոմի բաղադրությունը՝ (7p 7n) 7e 7)էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքը +7, 2e
8)ինչպիսի՞ տարր է` մետաղ է, թե՞ ոչմետաղ
ոչ մետաղ
9) Օքսիդացման աստիճանը`ՕԱ
Ar=p+n+e=0
n=Ar-p=23-11=12
10)իզոտոպներ
14N — 99,635 %, 15N — 0,365 %
11)հավաքել տեղեկություններ այդ տարրի մասին՝տարածվածությունը,հատկությունները,որ նյութերի բաղադրության մեջ է մտնում այդ տարրը,այդ նյութերի կիրառումը:
Ազոտ (լատ.՝ Nitrogenium — ածուխ ծնող), քիմիական տարր, պարբերական աղյուսակի 5-րդ խմբի 7–րդ տարրը, քիմիական նշանը՝ N, ատոմային թիվը՝ 7, ատոմային զանգվածը՝ 14.0067:
Բնության մեջ ազատ վիճակում ազոտը մտնում է մթնոլորտային օդի բաղադրության մեջ: Նրա ծավալը՝ 78.09% իսկ զանգվածը՝ 75.6%:Երկրագնդի բաղադրության մեջ տարածվածությամբ ազոտը զբաղեցնում է 17-րդ տեղը, նրան բաժին է ընկնում Երկրագնդի զանգվածի 0.0019%-ը։
Անհոտ, անհամ, ջրում քիչ լուծվող գազ է. 100լ ջրում (20°C)1,54լ ազոտ է լուծվում։ –195,8°C անգույն հեղուկ է, –209,86°C ազոտը պնդանում է ձյան տեսքով: Օդից թեթև է մոտավորապես 1,04 անգամ։
Ազոտը մտնում է այն նյութերի բաղադրության մեջ որոնցից կազմված է սպիտակուցը։ Իսկ սպիտակուցներն ամբողջ կենդանի բնության հիմքն են։ Ուրեմն, առանց ազոտի Երկրի վրա կյանք չէր լինի։
Ազոտը հիմնականում կիրառվում է ամոնիակ ստանալու համար